Қазақстанда тауарларды міндетті цифрлық таңбалау жүйесі жаңа кезеңге өтуде. Сауда және интеграция министрлігі сәйкестендіру құралдары арқылы міндетті таңбалауға жататын 148 тауар санатынан тұратын тізімді бекітті. Ретейл саласы үшін бұл тауар айналымын одан әрі цифрландыруды, ал өндірушілер мен импорттаушылар үшін жаңа талаптарға алдын ала дайындалу қажеттігін білдіреді.

Бірнеше жыл бұрын таңбалау негізінен темекі өнімдері, аяқ киім және дәрі-дәрмек сияқты жекелеген санаттарға ғана қатысты болса, бүгінде оның ауқымы айтарлықтай кеңейіп отыр. Жаңа тізімге биологиялық белсенді қоспалар, мотор майлары, антифриздер, тежегіш және гидравликалық сұйықтықтар, жеңіл өнеркәсіп тауарлары, зергерлік бұйымдар және басқа да өнім санаттары енгізілді.

Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, таңбалау жүйесін енгізудің негізгі мақсаты — нарықтың ашықтығын арттыру, контрафактілік өнімдермен күресу және тауардың өндірушіден немесе импорттаушыдан соңғы тұтынушыға дейінгі қозғалысын бақылау жүйесін қалыптастыру.

Таңбалау талаптары кезең-кезеңімен енгізіледі. 2026 жылдың қыркүйек айынан бастап БАД, антифриздер, тежегіш және гидравликалық сұйықтықтарды таңбалау міндетті болады. Желтоқсан айында киім, тоқыма өнімдері мен зергерлік бұйымдардың жекелеген санаттары жүйеге қосылады. 2027 жылы жеңіл өнеркәсіп тауарларының тізімі одан әрі кеңейтіледі.

Нарық қатысушылары үшін бұл тек реттеуші талаптарды орындау мәселесі емес. Таңбалау ретейл саласының жалпы цифрлық трансформациясының бір бөлігіне айналып келеді. Компанияларға есеп жүйелерін бейімдеу, ұлттық таңбалау жүйесімен интеграцияны қамтамасыз ету және тауар қозғалысын бақылау процестерін қайта құру қажет болады.

Сонымен қатар жобаның ауқымы жыл сайын кеңейіп келеді. Егер бұған дейін таңбалау тек жекелеген өнім санаттарына қатысты болса, енді ол тұтыну тауарларының бірыңғай бақылау жүйесін қалыптастыруға бағытталған. Сарапшылардың бағалауынша, бұл көлеңкелі айналымды азайтуға, жеткізу тізбегінің ашықтығын арттыруға және тұтынушыларды контрафактілік өнімдерден қорғауға мүмкіндік береді.

Сонымен бірге бизнес таңбалау жүйесін енгізуге байланысты қосымша шығындарға назар аударады: кодтарды басып шығару және оқу жабдықтарын сатып алу, бағдарламалық жасақтаманы жаңарту және қызметкерлерді оқыту қажет болады. Дегенмен жүйенің кеңеюіне қарай таңбалау алдағы жылдары ретейл нарығындағы жұмыс ережелерін анықтайтын жаңа салалық стандартқа айналуда.